Mladiinfo Poland

Kompetencje
przyszłości

Kluczowe kompetencje
Wiedza
Umiejętności
Postawy

„Kompetencje przyszłości” to zestaw konkretnych umiejętności umożliwiających podejmowanie i realizowanie zadań w środowisku pracy przyszłości. Rynek pracy  przyszłości charakteryzuje się dużą elastycznością, rozproszeniem geograficznym oraz podatnością na częste i szybkie zmiany,  zakłada konieczność operowania technologiami cyfrowymi a także współpracę z systemami maszynami opartymi na sztucznej inteligencji.

Dlatego też, kompetencje są tutaj rozumiane szerzej, jako wykształcenie określonych postaw, sposobów myślenia, sposobów nauczania i uczenia się  przez całe życie oraz podejmowania działania, aniżeli szlifowania konkretnych, wyuczonych umiejętności, których zestaw będzie się zmieniał w obliczu ciągłej ewaluacji rynku pracy. „Kompetencjami przyszłości” nazywamy te obszary rynku pracy, w których człowiek jest niezbędny a  systemy informatyczne, algorytmy, roboty czy sztuczna inteligencja nie są w stanie go zastąpić.

Kompetencje przyszłości a także kompetencje kluczowe są rozwijane przez całe życie, poprzez formalne, pozaformalne i nieformalne uczenie się w różnych środowiskach, w tym w rodzinie, szkole, miejscu pracy, sąsiedztwie i innych społecznościach. Wszystkie kluczowe kompetencje są uważane za równie ważne, a aspekty niezbędne dla jednej dziedziny będą wspierać rozwój kompetencji w innej. Na przykład umiejętności takie jak krytyczne myślenie, rozwiązywanie problemów, praca zespołowa, komunikacja, kreatywność, negocjacje, umiejętności analityczne i międzykulturowe są osadzone we wszystkich kluczowych kompetencjach.

Kompetencje w zakresie umiejętności czytania i pisania

Kompetencje te obejmują znajomość czytania i pisania oraz solidne zrozumienie informacji na piśmie, a zatem wymagają od osoby znajomości słownictwa, gramatyki funkcjonalnej i funkcje języka. Obejmuje świadomość głównych rodzajów interakcji werbalnej, szeregu tekstów literackich i nieliterackich oraz głównych cech różnych stylów i rejestrów języka.

Kompetencje te obejmują również umiejętność rozróżniania i wykorzystywania różnych rodzajów źródeł, wyszukiwania, gromadzenia i przetwarzania informacji, korzystania z pomocy oraz formułowania i wyrażania swoich ustnych i pisemnych argumentów w przekonujący sposób odpowiedni do kontekstu. Obejmuje krytyczne myślenie oraz umiejętność oceny i pracy z informacjami.

Pozytywne podejście do umiejętności czytania i pisania obejmuje skłonność do krytycznego i konstruktywnego dialogu, uznanie walorów estetycznych i zainteresowanie interakcją z innymi. Oznacza to świadomość wpływu języka na innych oraz potrzebę zrozumienia i używania języka w pozytywny i społecznie odpowiedzialny sposób.

Kompetencje wielojęzyczne

Kompetencja ta wymaga znajomości słownictwa i gramatyki funkcjonalnej różnych języków oraz świadomości głównych rodzajów interakcji werbalnej i rejestrów języków. Ważna jest znajomość konwencji społecznych oraz aspekt kulturowy i różnorodność języków.

Niezbędne umiejętności związane z tą kompetencją obejmują umiejętność rozumienia komunikatów mówionych, inicjowania, podtrzymywania i kończenia rozmów oraz czytania, rozumienia i szkicowania tekstów o różnym poziomie biegłości w różnych językach, zgodnie z potrzebami danej osoby. Osoby powinny być w stanie właściwie korzystać z narzędzi i uczyć się języków formalnie, nieformalnie i nieformalnie przez całe życie.

Pozytywne nastawienie obejmuje uznanie różnorodności kulturowej, zainteresowanie i ciekawość różnych języków i komunikacji międzykulturowej. Obejmuje to również szacunek dla indywidualnego profilu językowego każdej osoby, w tym zarówno szacunek dla języka ojczystego osób należących do mniejszości i / lub pochodzących ze środowisk migracyjnych, jak i uznanie dla oficjalnego języka (języków) danego kraju jako wspólnych ram interakcji.

Kompetencje matematyczne

Niezbędna wiedza z matematyki obejmuje solidną znajomość liczb, miar i struktur, podstawowych operacji i podstawowych prezentacji matematycznych, zrozumienie terminów i pojęć matematycznych oraz świadomość pytań, na które matematyka może udzielić odpowiedzi.

Osoba powinna posiadać umiejętności stosowania podstawowych zasad i procesów matematycznych w codziennych sytuacjach w domu i pracy (np. Umiejętności finansowe) oraz do śledzenia i oceny łańcuchów argumentów. Osoba powinna być w stanie rozumować matematycznie, rozumieć dowód matematyczny i komunikować się w języku matematycznym, korzystać z odpowiednich pomocy, w tym danych statystycznych i wykresów, a także rozumieć matematyczne aspekty digitalizacji.

Pozytywne podejście w matematyce opiera się na poszanowaniu prawdy i chęci szukania powodów i oceny ich ważności.

Kompetencje naukowe, technologia i inżynieria

W przypadku nauki, technologii i inżynierii niezbędna wiedza obejmuje podstawowe zasady świata przyrody, podstawowe koncepcje naukowe, teorie, zasady i metody, produkty i procesy technologiczne i technologiczne, a także zrozumienie wpływu nauki, technologii, inżynierii i ogólna aktywność człowieka w świecie przyrody. Kompetencje te powinny umożliwić jednostkom lepsze zrozumienie postępów, ograniczeń i zagrożeń związanych z teoriami naukowymi, zastosowaniami i technologią.

Umiejętności obejmują rozumienie nauki jako procesu badania za pomocą określonych metod, w tym obserwacji i kontrolowanych eksperymentów, umiejętność logicznego i racjonalnego myślenia w celu weryfikacji hipotezy oraz gotowość do odrzucenia własnych przekonań, gdy są one sprzeczne z nowymi wynikami eksperymentalnymi. Obejmuje to zdolność do używania narzędzi technicznych i maszyn oraz obsługi danych technicznych, a także danych naukowych.

Kompetencje obejmują postawę krytycznego uznania i ciekawości, troskę o kwestie etyczne oraz wsparcie zarówno bezpieczeństwa, jak i zrównoważenia środowiskowego, w szczególności w odniesieniu do postępu naukowego i technologicznego w odniesieniu do siebie, rodziny, społeczności i problemów globalnych.

Kompetencje cyfrowe

Osoby powinny zrozumieć, w jaki sposób technologie cyfrowe mogą wspierać komunikację, kreatywność i innowacje, oraz być świadome swoich możliwości, ograniczeń, skutków i ryzyka. Powinni zrozumieć ogólne zasady, mechanizmy i logikę leżącą u podstaw ewolucji technologii cyfrowych oraz znać podstawową funkcję i wykorzystanie różnych urządzeń, oprogramowania i sieci. Osoby powinny krytycznie podchodzić do ważności, wiarygodności i wpływu informacji i danych udostępnianych za pomocą środków cyfrowych oraz być świadomym zasad prawnych i etycznych związanych z korzystaniem z technologii cyfrowych.

Osoby powinny mieć możliwość korzystania z technologii cyfrowych w celu wspierania ich aktywnego obywatelstwa i integracji społecznej, współpracy z innymi oraz kreatywności w dążeniu do celów osobistych, społecznych lub komercyjnych. Umiejętności obejmują możliwość korzystania, uzyskiwania dostępu, filtrowania, oceny, tworzenia, programowania i udostępniania treści cyfrowych. Osoby powinny mieć możliwość zarządzania i ochrony informacji, treści, danych i tożsamości cyfrowych, a także rozpoznawania i skutecznego korzystania z oprogramowania, urządzeń, sztucznej inteligencji lub robotów.

Zaangażowanie w technologie i treści cyfrowe wymaga refleksyjnego i krytycznego, ale ciekawego, otwartego i przyszłościowego podejścia do ich ewolucji. Wymaga również etycznego, bezpiecznego i odpowiedzialnego podejścia do korzystania z tych narzędzi.

Kompetencje osobiste, społeczne oraz nauka uczenia się

Dla udanych relacji interpersonalnych i uczestnictwa w życiu społecznym niezbędne jest zrozumienie kodeksów postępowania i zasad komunikacji ogólnie przyjętych w różnych społeczeństwach i środowiskach. Kompetencje osobiste, społeczne i uczenia się wymagają także wiedzy o składnikach zdrowego umysłu, ciała i stylu życia. Obejmuje to znajomość preferowanych strategii uczenia się, znajomość własnych potrzeb w zakresie rozwoju kompetencji i różnych sposobów rozwijania kompetencji oraz poszukiwania możliwości kształcenia, szkolenia i kariery oraz dostępnych wskazówek lub wsparcia.

Umiejętność rozpoznawania własnych zdolności, koncentracji, radzenia sobie ze złożonością, krytycznej refleksji i podejmowania decyzji. Obejmuje to zdolność uczenia się i pracy zarówno w ramach współpracy, jak i autonomii oraz skutecznego zarządzania karierą i interakcjami społecznymi. Osoby powinny być odporne i radzić sobie z niepewnością i stresem. Powinni umieć konstruktywnie komunikować się w różnych środowiskach, współpracować w zespołach i negocjować. Obejmuje to wykazywanie tolerancji, wyrażanie i rozumienie różnych punktów widzenia, a także zdolność do budowania pewności siebie i empatii.

Kompetencje oparte są na pozytywnym nastawieniu do osobistego, społecznego i fizycznego samopoczucia i uczenia się przez całe życie. Obejmuje to poszanowanie różnorodności innych i ich potrzeb oraz przygotowanie się zarówno do przezwyciężania uprzedzeń, jak i do kompromisu. Osoby powinny być w stanie identyfikować i wyznaczać cele, motywować się oraz rozwijać odporność i pewność siebie w dążeniu do nauki i osiągnięciu sukcesu przez całe życie. Podejście polegające na rozwiązywaniu problemów wspiera zarówno proces uczenia się, jak i zdolność człowieka do pokonywania przeszkód i zmian.

Kompetencje obywatelskie

Kompetencje obywatelskie oparte są na wiedzy o podstawowych pojęciach i zjawiskach dotyczących osób, grup, organizacji pracy, społeczeństwa, gospodarki i kultury. Obejmuje wiedzę o współczesnych wydarzeniach, a także krytyczne zrozumienie głównych wydarzeń w historii kraju, Europy i świata. Ponadto obejmuje świadomość celów, wartości i polityki ruchów społecznych i politycznych, a także zrównoważonych systemów, w szczególności zmian klimatu i zmian demograficznych na poziomie globalnym oraz ich przyczyn.

Umiejętności w zakresie kompetencji obywatelskich odnoszą się do zdolności skutecznego angażowania się w działania w interesie publicznym, w tym na zrównoważony rozwój społeczeństwa. Obejmuje to krytyczne myślenie i zintegrowane umiejętności rozwiązywania problemów, a także w podejmowaniu decyzji na wszystkich poziomach, od lokalnego i krajowego po europejski i międzynarodowy. Obejmuje to także możliwość dostępu, krytycznego zrozumienia mediów oraz zrozumienia roli ich funkcji.

Poszanowanie praw człowieka jako podstawa demokracji stanowi podstawę odpowiedzialnego i konstruktywnego podejścia. Konstruktywne uczestnictwo obejmuje chęć uczestniczenia w demokratycznym podejmowaniu decyzji na wszystkich poziomach i działaniach obywatelskich. Obejmuje wspieranie różnorodności społecznej i kulturowej, równości płci i spójności społecznej, zrównoważonego stylu życia, promowania kultury pokoju i braku przemocy, gotowości do poszanowania prywatności innych osób oraz wzięcia odpowiedzialności za środowisko.

Kompetencje w zakresie przedsiębiorczości

Kompetencje w zakresie przedsiębiorczości wymagają wiedzy o różnych kontekstach i możliwościach przekształcania pomysłów w działania w działaniach osobistych, społecznych i zawodowych oraz zrozumienia ich powstawania. Osoby powinny znać i rozumieć podejścia do planowania i zarządzania projektami, które obejmują zarówno procesy, jak i zasoby. Powinni rozumieć ekonomię oraz możliwości i wyzwania społeczne i gospodarcze, przed którymi stoi pracodawca, organizacja lub społeczeństwo.

Umiejętności przedsiębiorcze oparte są na kreatywności, która obejmuje wyobraźnię, myślenie strategiczne i rozwiązywanie problemów oraz krytyczną i konstruktywną refleksję w ramach ewoluujących procesów twórczych i innowacji. Obejmują one zdolność do pracy indywidualnej i współpracy w zespołach, mobilizowania zasobów (ludzi i rzeczy) oraz podtrzymywania aktywności. Obejmuje to możliwość podejmowania decyzji finansowych dotyczących kosztów i wartości. Niezbędna jest umiejętność skutecznego komunikowania się i negocjowania z innymi oraz radzenia sobie z niepewnością, dwuznacznością i ryzykiem w ramach podejmowania świadomych decyzji.

Postawa przedsiębiorcza charakteryzuje się inicjatywą i agencją, aktywnością, wybieganiem w przyszłość, odwagą i wytrwałością w osiąganiu celów. Obejmuje to chęć motywowania innych i docenianie ich pomysłów, empatię oraz dbanie o ludzi i świat, a także przyjmowanie odpowiedzialności za podejście etyczne w trakcie całego procesu.

Świadomość kulturowa i kompetencje ekspresji

Kompetencje te wymagają znajomości lokalnych, krajowych, regionalnych, europejskich i globalnych kultur i wyrażeń, w tym ich języków, dziedzictwa i tradycji oraz produktów kulturowych, oraz zrozumienia, w jaki sposób wyrażenia te mogą wpływać na siebie nawzajem, a także na pomysły poszczególnych osób. Obejmuje zrozumienie różnych sposobów przekazywania pomysłów między twórcą, uczestnikiem i publicznością w tekstach pisanych, drukowanych i cyfrowych, teatrze, filmie, tańcu, grach, sztuce i projektowaniu, muzyce, rytuałach i architekturze, a także formach hybrydowych.

Umiejętności obejmują umiejętność empatycznego wyrażania i interpretowania figuratywnych i abstrakcyjnych pomysłów, doświadczeń i emocji oraz umiejętność robienia tego w różnych sztukach i innych formach kulturowych. Umiejętności obejmują również umiejętność rozpoznawania i wykorzystywania możliwości wartości osobistych, społecznych lub handlowych poprzez sztukę i inne formy kulturowe oraz zdolność do angażowania się w procesy twórcze, zarówno indywidualne, jak i zbiorowe.

Ważne jest otwarte podejście do różnorodności ekspresji kulturowej i poszanowanie jej, a także etyczne i odpowiedzialne podejście do własności intelektualnej i kulturowej. Pozytywne nastawienie obejmuje także ciekawość świata, otwartość na wyobrażanie sobie nowych możliwości oraz chęć uczestnictwa w doświadczeniach kulturalnych.

Making of